بیماری پوستی گال با نام گری یا جرب هم شناخته میشود، این بیماری با بروز بثورات پوستی و خارش شدید همراه است. عامل اصلی بیماری گال نوعی کنه میکروسکوپی به نام سارکوپتس اسکیبی شناخته شده که افراد را در هر سنی و هر وضعیت زندگی درگیر میکند. در این مطلب از کلینیک آلا قصد داریم راجع به این بیماری و راههای درمان آن بیشتر صحبت کنیم.
آشنایی با بیماری گال
بیماری گال میتواند تمامی افراد در هر سن و سال و نژاد و وضعیت اقتصادی را درگیر کند اما شیوع آن در مدارس بسیار بیشتر است. این بیماری بیشتر از طریق تماس فیزیکی و به اشتراک گذاری لباس، ملحفه و وسایل آلوده به کنه گال منتقل میشود.
بیماری گال با بثورات پوستی و خارش شدید به خصوص در فاصله بین انگشتان همراه است. زمان شروع علائم این بیماری به تعداد دفعاتی که فرد به گال مبتلا شده، بستگی دارد. اگر برای بار اول در معرض کنه گال قرار بگیرید، علائم بعد از 4 تا 8 هفته خود را نشان میدهند؛ اما برای دفعات بعدی این بازه زمانی خیلی کوتاهتر خواهد بود و معمولا بین 1 تا 4 روز بروز پیدا میکند.
مطلب مرتبط: روش های درمان بیماری قارچ پوستی
“Scabies is a skin infestation caused by a mite known as Sarcoptes scabiei. The microscopic scabies mite burrows into the upper layer of the skin where it lives and lays its eggs. The most common symptoms of scabies are intense itching and a pimple-like skin rash.”
— Centers for Disease Control and Prevention (CDC), Scabies – General Informationترجمه:
«گال یک آلودگی پوستی است که توسط کنهای به نام Sarcoptes scabiei ایجاد میشود. این کنه میکروسکوپی در لایه سطحی پوست نقب میزند، در آن زندگی میکند و تخمریزی میکند. شایعترین علائم گال، خارش شدید و جوشهای شبیه آکنه روی پوست هستند.»
— مرکز کنترل و پیشگیری از بیماریها (CDC)
بیماری گال چه علائمی دارد؟
یکسری علائم کلی برای بیماری گال وجود دارد که در بین تمامی مبتلایان مشترک است اما ممکن است شدت آن کمی متفاوت باشد. این علائم شامل موارد زیر هستند:
- خارش: اولین و شایعترین نشانه گال، خارش پوستی است که به خصوص در شب شدیدتر میشود.
- بثورات پوستی: با ورود کنه به پوست، خطوطی به خصوص در چینهای پوستی روی پوست ظهور پیدا میکنند. این بثورات پوستی شبیه به گزش، کهیر، پوسته پوسته شدن، تاول یا برآمدگی جوش مانند هستند.
- زخم: از آنجایی که شدت خارش پوستی در این بیماری زیاد است، زخم در اثر خارش زیاد ناحیه آلوده ایجاد میشود. زخمهای باز بیماری گال، اغلب دچار عفونت ثانویه میشوند و به اصطلاح به زخم زرد تبدیل میگردند.
- پوستههای ضخیم: گال پوستهدار یکی از شدیدترین انواع گال است که در این پوستههای ضخیم، هزاران تخم مایت و کنه جای میگیرند. همین عامل باعث تشدید علائم و وخامت بیماری میشود. کنههایی که در این پوستهها رشد کردهاند، اغلب میتوانند تا بیش از یک هفته و بدون نیاز به بدن انسان با مواد غذایی داخل پوسته، زنده بمانند.
مطلب مرتبط: بیماری پوستی پسوریازیس و روش های درمان آن
بیماری گال اغلب کدام بخشها را درگیر میکند؟
کنه گال محدودیتی برای فعالیت ندارد و در تمامی نواحی بدن انسان قابلیت رشد خواهد داشت اما برخی از نواحی در بدن، بیشتر در معرض آلودگی هستند. اطراف ناخن، بین انگشتان، قسمت داخلی مچها، زیر بغل، کمرگاه، کف پا، ناحیه داخل آرنج، سینهها و به خصوص ناحیه اطراف نوک سینهها، زانوها، باسن، استخوان کتف شانه و اندام تناسلی مردان، از جمله نواحی هستند که احتمال آلودگی آنها بیشتر است.
کنه گال در کودکان ممکن است نواحی دیگری مانند گردن، کف دست، کف پا، پوست سر و صورت را هم درگیر کند. نوزادان و کودکان مبتلا به گال معمولا با مشکلات تغذیه و خواب هم درگیر هستند.
مطلب مرتبط: هایفوتراپی در کرج
بیماری گال بعد از چند وقت از بین میرود؟
کنه گال تقریبا بین یک تا دو ماه در بدن بزرگسالان و کودکان زنده میماند. این در حالیست که کنه خارج از بدن میزبان بیشتر از 72 ساعت نمیتواند عمر کند. مصرف داروهای مفید، میتواند سرعت از بین رفتن کنهها را تسریع کند و علائم بیماری را بهبود بخشد.
با مصرف دارو انتظار میرود پوست تقریبا طی 4 هفته به مرور زمان بهبود یابد. ممکن است در ابتدای مصرف دارو، شدت خارش و بثورات پوستی بیشتر شوند اما به مرور زمان، بیماری به طور کامل از بین میرود. در صورتی که بعد از 4 هفته با مصرف دارو، علائم بیماری از بین نرفت، قطعا مایت عامل بیماری گال به طور کامل از بین نرفته و همچنان در بدن فرد وجود دارد. در این شرایط نیاز به درمان چندین باره حس میشود.
چرا به گال مبتلا میشویم؟
همانطور که اشاره کردیم، بیماری گال مربوط به کنهای به نام سارکوپتس اسکابیه که گاهی با نام کنه خارش انسان هم شناخته میشود. این کنه زیر پوست نقب میزند و با ایجاد حالت تونل مانند، تخمهای خود را وارد بدن میزبان میکند. لاروها بعد از مدتی از تخم بیرون میآیند و شروع به حرکت روی پوست میکنند.
با تماس فیزیکی میزبان با افراد دیگر، لاروها به راحتی منتقل میشوند و بیماری به دیگری سرایت میکند. توجه داشته باشید که علاوه بر انسان، سگ و گربه هم میزبان گال هستند؛ با این وجود گونه متفاوتی از کنه، میزبانهای مختلف را درگیر میکند و همه کنهها از یک نوع نیستند.
در اکثر موارد هنگام تماس انسان با کنههای حیوانی، واکنش پوستی خیلی خفیف ایجاد م یشود. عفونت کامل و ظهور بثورات پوستی شدید در انسان، هنگام تماس با کنههای حیوانی به شدت نادر است. بیماری گال در اثر تماس پوست به پوست به شکل مستقیم، استفاده از تخت خواب، حوله و… به راحتی منتقل میشود.
کودکان در مهد کودکها، بزرگسالان با فعالیت جنسی بالا و داشتن شرکای جنسی متعدد، افراد مسن، مبتلایان به بیماریهای نقص سیستم ایمنی مانند HIV و همچنین گیرندگان عضو، از جمله کسانی هستند که احتمال آلودگی بیشتری نسبت به سایرین دارند.
درمان گال
پزشکان اغلب برای این بیماری داروهای موضعی مانند کرم کروتامیتون، کرم پرمترین 5 درصد و یا لوسین لیندان تجویز میکنند. گاهی ممکن است پماد گوگرد 10 درصد و لوسیون بنزیل بنزوات 25 درصد هم برای بیماران توصیه شود. این پمادهای موضعی هنگام شب روی ناحیه مورد نظر زده میشوند و باید تا صبح روی پوست بمانند.
در کنار استفاده از داروهای تجویز شده، فرد باید تمامی لباسها، حوله و… را به طور کامل بشوید. اگر امکان شستشو برای وسیله خاصی نبود، باید آن را داخل یک کیسه دربسته بگذارید و به مدت 3 تا 5 روز به آن دست نزنید.
ایورمکتین یکی دیگر از داروهای مهم برای درمان گال است که به خصوص برای افرادی با سیستم ایمنی ضعیف تجویز میشود. این دارو یک نوع داروی خوراکی محسوب میشود و برای افرادی که با درمان موضعی پاسخ نگرفتهاند و یا به گال پوستهای مبتلا هستند، بسیار مناسب است.
در کنار سایر داروها، لوسیونهای ضدخارش، آنتی هیستامین، کرمهای استروئیدی و آنتی بیوتیکها هم تجویز میشوند تا روند بهبود بیماری تسریع شود.
سوالات متداول
عامل ایجاد بیماری گال چیست؟
بیماری گال توسط نوعی کنه پوستی منتقل میشود و کاملا مسری است. این بیماری از طریق تماس پوستی و یا استفاده از وسایل فرد مبتلا، به راحت منتقل میشود.
آیا گال بیماری خطرناکی است؟
خیر، بیماری گال خطرناک نیست اما نباید بدون درمان رها شود؛ زیرا ممکن است با عفونتهای پوستی شدیدی همراه باشد.
آیا گال فقط در محیطهای غیربهداشتی منتقل میشود؟
خیر، گال صرف نظر از بهداشت محیط یا فرد، با یک تماس ساده از فردی به دیگری منتقل میشود.
